Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!
       

Tygodnik Mazowsze

"Tygodnik Mazowsze", najważniejsze i najpopularniejsze pismo informacyjne podziemnej "S" lat 80., wydawane w Warszawie 11 II 1982 – 12 IV 1989; rodowodem sięga jesieni 1981, kiedy zaczęto przygotowywać tygodnik ZR Mazowsze "S", z redaktorem nacz. Jerzym Zieleńskim; prace te przerwano 13 XII 1981, tego dnia J. Zieleński popełnił w proteście samobójstwo. Nr 1, z informacją o jego śmierci, ukazał się 11 II 1982 jako nr 2; motto z I KZD: "Solidarność" nie da się podzielić ani zniszczyć (Lech Wałęsa). Pismo założone przez grupę osób skupionych wokół Heleny Łuczywo (ps. Paweł Hofer). Ukazało się 290 n-rów, o obj. 4 s., w formacie A4, drukowanych techniką offsetową, w nakł. 50-80 tys. egz. (było to możliwe dzięki mutacjom drukowanym w regionach). W składzie redakcji w różnych okresach, m.in.: Tomasz Burski (ps. Tomasz Chudy), Zofia Bydlińska-Czernuszczyk, Barbara Dąbrowska, Anna Dodziuk, Wojciech Kamiński (ps. Alex), Anna Bikont (ps. Anna Mól), Krzysztof Leski (ps. K. Pajka), Piotr Pacewicz (ps. Feliks Felicki), Joanna Szczęsna (ps. Jan Klincz), Marta Woydt (ps. Jagna, gagman), Ludwika Wujec (ps. Michał Kos), Piotr Bikont, Agata Niewiarowska, Małgorzata Pawlicka, Brygida Pytkowska, Elżbieta Regulska, Gwido Zlatkes, Olga Iwaniak, Joanna Kluzik; współpracownicy: Halina Szymula, Anna Sianko, Tomasz Chlebowski, Jan Rytkiewicz, Roman Stefański, Wojciech Cesarski, Renata Majewska, Jan Cywiński; z zagranicy: Seweryn Blumsztajn, Joanna Stasińska-Weschler, Marek Michalski, Irena Lasota. Z okazji ukazania się n-ru 100 (z 4 X 1984) ujawniono, że autorem artykułów podpisanych ps. Kass i Kassandra był Jacek Kalabiński, prezes warszawskiego oddziału SDP. Zamieszczano informacje o działalności "S" w konspiracji, oświadczenia TKK (dlatego było uznawane za organ TKK) oraz RKW Mazowsze, wiadomości o represjach, dyskusje nt. polityki opozycji wobec reżimu, wywiady z przywódcami "S" działającymi jawnie, m.in. Lechem Wałęsą, czy w podziemiu Zbigniewem Bujakiem, Władysławem Frasyniukiem oraz m.in. ze Zbigniewem Brzezińskim, Jerzym Giedroyciem, Natalią Gorbaniewską, Czesławem Miłoszem, Tadeuszem Konwickim, Stefanem Kisielewskim, Kurtem Vonegutem, Jane Fondą. W stanie wojennym publikowano także krótkie opowiadania Marka Nowakowskiego. Po ukazaniu się ostatniego n-ru zespół zaangażował się w tworzenie "Gazety Wyborczej". Kolportowano w całym kraju.

 


 

Historia

Przygotowania do wydania pierwszego numeru "TM" jako informacyjnego czasopisma zarządu Regionu Mazowsze Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego "Solidarność" trwały od jesieni 1981. Zespół redakcyjny na zlecenie regionalnych władz związku skompletował Jerzy Zieleński, publicysta "Przeglądu Kulturalnego" i były współpracownik Komitetu Obrony Robotników, którego powołano na stanowisko redaktora naczelnego.

Przygotowania do wydania pierwszego numeru zostały zakończone 12 grudnia 1981, jednak jego wydanie przerwało wprowadzenie stanu wojennego w dniu 13 grudnia tego roku. W proteście przeciwko tej decyzji Jerzy Zieleński tej samej nocy popełnił samobójstwo.

Redagowanie "Tygodnika Mazowsze", w związku z delegalizacją NSZZ "S", rozpoczęto w podziemiu. Pierwszy numer ukazał się 11 lutego 1982. Został on celowo opatrzony numerem drugim – rezygnacja z oznaczenia go "jedynką" była wyrazem upamiętnienia Jerzego Zieleńskiego przez pozostałych dziennikarzy. Pod nazwą tytułu i logo związku zamieszczono jako redakcyjne motto cytat z wystąpienia Lecha Wałęsy na I Krajowym Zjeździe Delegatów NSZZ "Solidarność" brzmiący:
"Solidarność" nie da się podzielić ani zniszczyć.

Na pierwszej stronie tego numeru znalazła się informacja o tragicznej śmierci założyciela pisma, wywiad z ukrywającymi się działaczami związku, Zbigniewem Bujakiem i Wiktorem Kulerskim, a także przegląd organizowanych akcji protestacyjnych. Tematyka kolejnych edycji tygodnika dotyczyła w szczególności działań niejawnych struktur związku, publikowano na jego łamach oświadczenia Tymczasowej Komisji Koordynacyjnej i RKW Regionu Mazowsze. Informowano o stosowanych represjach i polityce opozycji wobec reżimu. Zamieszczano wywiady z działaczami pierwszej "Solidarności" (w tym z Lechem Wałęsą czy pozostającym w ukryciu Władysławem Frasyniukiem), a także z polskimi i zagranicznymi intelektualistami i twórcami kultury.

Druk "TM" odbywał się techniką offsetową. Gazeta składała się przeważnie z czterech stron formatu A4. Nakład wahał się między 50, a 80 tys. egzemplarzy, przy czym liczby te obejmowały także jego regionalne odpowiedniki. Wydawany był m.in. przez Oficynę Wydawniczą Rytm.

Ostatni (290.) numer tygodnika został wydany 12 kwietnia 1989, znaczna część członków zespołu redakcyjnego przystąpiła następnie do prac nad tworzeniem "Gazety Wyborczej" w związku z porozumieniami Okrągłego Stołu.

Zespół redakcyjny

Redaktorem naczelnym od 1982 do 1989 była Helena Łuczywo (pisząca pod pseudonimem Paweł Hofer). W różnych okresach w skład redakcji "Tygodnika Mazowsze" wchodzili m.in. Tomasz Burski (Tomasz Chudy), Anna i Piotr Bikontowie, Krzysztof Leski (K. Pajka), Piotr Pacewicz (Feliks Felicki), Joanna Szczęsna (Jan Klincz), Ludwika Wujec (Michał Kos). Wśród zagranicznych współpracowników gazety znaleźli się Seweryn Blumsztajn i Irena Lasota. W okresie stanu wojennego opowiadania w piśmie zamieszczał Marek Nowakowski.